Landgræðsluverðlaun 2013

Landgræðsluverðlaunin 2013
2. des. 2013

“ Umhverfisráðherra- og auðlindaráðherra, Sigurður Ingi Jóhannsson, veitti landgræðsluverðlaunin við hátíðlega athöfn í Gunnarsholti á föstudaginn. Verðlaunin eru árlega veitt einstaklingum, félagasamtökum og skólum sem unnið hafa að landgræðslu og landbótum. Með þessari viðurkenningu vill Landgræðslan vekja athygli þjóðarinnar á fórnfúsu starfi fjölda þjóðfélagsþegna að landgræðslumálum og jafnframt hvetja aðra til dáða.

Eftirtaldir hlutu landgræðsluverðlaunin að þessu sinni: Árni Þorvaldsson og Sigrún Hlöðversdóttir, Bíldsfelli III, Grímsnes- og Grafningshreppi, Guðmundur Þorvaldsson og Kristín Guðrún Gísladóttir, Bíldsfelli II, Grímsnes- og Grafningshreppi og Hafnarfjarðarbær.

Nánar um verðlaunahafana.

Bíldsfell II og III í Grímsnes- og Grafningshreppi
Árni Þorvaldsson og Sigrún Hlöðversdóttir, Bíldsfelli III, og Guðmundur Þorvaldsson og Kristín Guðrún Gísladóttir, Bíldsfelli II, hófu þátttöku í Heimalandaverkefni Landgræðslu ríkisins, sem síðar varð Bændur græða landið, árin 1991 og 1992. Landgræðsla á Bíldsfelli á sér þó mun lengri sögu, eða til áranna upp úr 1960 þegar farið var með húsdýraáburð, moð og annað sem til féll á búinu, í rofabörð í fjallinu og þrjú risastór moldarflög. Síðar voru fjölskyldudagar haldnir í áraraðir þar sem stórfjölskyldan (14-30 manns) kom saman til að græða landið. Þá var unnið með höndunum, sáð og borið á brött börð og önnur svæði sem erfitt var að komast um.

Í nokkur ár fengu ábúendur á Bíldsfelli áburðarflugvél Landgræðslunnar, Pál Sveinsson, til að bera á, en með öflugri tækjakosti fóru þeir að nota dráttarvélar sínar við landgræðslustarfið. Bíldsfellsjörðin hefur gjörbreyst síðustu áratugina. Áður var mikið um rofabörð, og uppi á Bíldsfellinu voru stórir óstöðugir melar og hlíðarnar allar sundur grafnar. Vatnsflaumur var þar niður eftir miklar rigningar og leysingar áður en uppgræðslan hófst. Landgræðslustarfinu hefur verið sinnt af áhuga og kostgæfni og alls hefur verið unnið að landgræðslu á um 360 hekturum. Jörðin er nú að mestu gróin og víða kominn birkiskógur þar sem áður var örfoka land.

Bændur á Bíldsfelli eru hugsjónamenn í landgræðslu, hugsa fyrst og fremst um að græða landið með það að leiðarljósi að náttúrulegur gróður nái sér á strik frekar en að fá mikinn grasvöxt. Því ná þeir með því að nota litla áburðarskammta til að laða fram náttúruleg gróðurlendi með lyngi, birki og ýmsum blómjurtum.
Auk þess að sinna landgræðslu á sinni jörð af stakri prýði, sá Árni um viðamikil landgræðslustörf fyrir aðra bændur í Grafningi í nokkur ár.

Hafnarfjarðarbær
Hafnarfjarðarbær hefur lengi unnið ötullega að landgræðslu og gróðurverndarmálum. Sveitarfélagið kom á sínum tíma upp beitarhólfi á landi sínu í Krýsuvík fyrir sauðfé bæjarbúa. Hafnarfjarðarbær gaf þar öðrum sveitarfélögum gott fordæmi og hvatningu sem varð til þess að með uppsetningu fleiri beitarhólfa náðist það langþráða takmark að banna lausagöngu búfjár á öllum Reykjanesskaga. Með tilkomu beitarhólfanna tókst að friða þúsundir hektara fyrir beit og gera tugi kílómetra af girðingum óþarfar.

Landið í Krýsuvík var upphaflega gróðri vafið en gróður- og jarðvegseyðing lék það hins vegar illa í aldanna rás. Hafnarfjarðarbær hefur varið miklum fjármunum til að endurreisa landkosti þar frá því uppgræðslustarfið hófst um 1990, einkum innan sauðfjárbeitarhólfsins.

Hafnarfjarðarbær hefur einnig lagt áherslu á uppgræðslu utan beitarhólfsins og þá mest með lífrænum áburði. Notað hefur verið hrossatað, svínamykja og hænsnaskítur til að græða örfoka land og árangur verið mjög góður. Í hesthúsahverfinu Hlíðarþúfur í Hafnarfirði er innheimt sérstakt taðþróargjald á hverja stíu í húsi. Gjaldið á að standa undir þeim kostnaði sem fellur til við að hreinsa taðþrærnar, flytja taðið í Krýsuvík og dreifa því þar til uppgræðslu, m.a til að bæta beitiland fyrir hross Hafnfirðinga. Þetta fyrirkomulag hefur gefist afar vel og er til fyrirmyndar.“

 

ganga vel um.

 

Dimmuborgir

Nature reserve area
The unique lava formations of Dimmuborgir were created when the crater row of Lúdents- and Þrengslaborgir erupted around 2300 years ago. Lava flowed over the ancient lake Mývatn and down the valley of Laxárdalur to sea at Skjálfandaflói, a distance of 63 km.
Preservation of Dimmuborgir
Around 1940 Dimmuborgir was silting up with wind-blown sand and the southern most areas already totally submerged. To counteract this a conservation program was initiated. In 1942 the owners of Dimmuborgir, the farmers of Geiteyjarströnd, handed over ownership of the area to the Soil Conservation Service. To begin with, the land was fenced off to protect it from sheep grazing. Furthermore, stone barriers were erected and lyme-grass was sown in the southern part of the area. Over the years the lyme-grass has extended and effectively reduced the problem of silting and the area is now for the most part reclaimed. Native birch trees have consequently naturally spread over the area.
A network of walking trails is now in Dimmuborgir, providing an excellent opportunity to view the main attractions. Note that the soil is particularly sensitive due to wind erosion and the rocks are brittle and fragile. Please keep to the officially marked trails and help preserve the area.

Viltu senda okkur ábendingu eða athugasemd?